Preveze Deniz Zaferi: Barbaros’un 1538’de Akdeniz’de kurduğu üstünlük
Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması, 28 Eylül 1538’de Preveze açıklarında Andrea Doria yönetimindeki müttefik filoya karşı önemli bir zafer kazandı.
Preveze Deniz Muharebesi, 28 Eylül 1538’de bugünkü Yunanistan’ın kuzeybatı kıyıları açıklarında Osmanlı donanması ile Avrupa devletlerinin oluşturduğu müttefik filo arasında yaşandı. Barbaros Hayreddin Paşa’nın karşısında, Cenevizli amiral Andrea Doria komutasındaki sayıca üstün bir donanma vardı. Çatışma, 16. yüzyılda Akdeniz’de süren güç mücadelesinin dönüm noktalarından biri oldu.
Papa III. Paulus’un öncülüğünde kurulan ittifak, Osmanlıların Ege ve Adriyatik’te artan etkisini durdurmayı hedefliyordu. Barbaros, Eylül ayında Preveze Kalesi’ni tahkim ederek donanmasını bölgede konuşlandırdı. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin İdris Bostan imzalı maddesine göre Osmanlı filosu yaklaşık 122 kadırgadan oluşurken müttefik filoda farklı türlerde çok daha fazla gemi bulunuyordu; tarihî kaynaklarda kesin toplamlar değişiyor.
27 Eylül’de iki tarafın manevraları ve ilk çarpışmaların ardından 28 Eylül’deki muharebe Osmanlı lehine sonuçlandı. Kürekle hareket eden kadırgaların manevra kabiliyeti, büyük yelkenli gemiler karşısında önemli bir avantaj sağladı. Andrea Doria kuvvetlerini geri çekti; Osmanlı donanmasının takibi ise hava koşulları ve karanlık nedeniyle sona erdi.
Zafer, Osmanlıların Akdeniz’deki deniz gücünü pekiştirdi ve Barbaros Hayreddin Paşa’nın kaptan-ı derya olarak yerini güçlendirdi. “Akdeniz’in Osmanlı gölü olması” gibi ifadeler dönemin üstünlüğünü anlatan mecazlardır; bütün Akdeniz kıyılarının Osmanlı yönetimine geçtiği anlamına gelmez.
Kapak görseli tarihî olayı temsil eden özgün bir illüstrasyondur. Ayrıntılı tarih kaynağı: https://islamansiklopedisi.org.tr/preveze-deniz-muharebesi