Kan şekerine yanıt veren probiyotik: Diyabet araştırmasında yeni bir adım
Genetik olarak düzenlenen bir probiyotik, fare ve maymun deneylerinde yükselen glikoza yanıt vererek kan şekeri kontrolünü iyileştirdi. Yöntem henüz insanlarda test edilmedi.
Diyabet tedavisinde kan şekerine göre çalışan bir “canlı ilaç” fikri, hayvan deneylerinde araştırıldı. Şanghay’daki Doğu Çin Normal Üniversitesi ekibinin Nature dergisinde yayımlanan çalışması, ağızdan verilen genetik olarak düzenlenmiş bir probiyotiğin yükselen glikoz düzeylerini algılayıp buna yanıt verebildiğini bildiriyor.
GIFT adı verilen sistemde bakteri, glikoz belirli bir eşiğin üzerine çıktığında GLP-1 üretimini artıracak şekilde tasarlandı. GLP-1, kan şekeri düzenlenmesinde rol oynayan bir hormondur. Araştırmacıların hedefi, tedavi edici etkinin vücudun o andaki ihtiyacına göre değişebilmesi. Bakterilerin bağırsakta geçici olarak bulunduğu belirtiliyor; bu, tek dozla kalıcı iyileşme anlamına gelmiyor.
Çeşitli diyabet modeli farelerde ve insan dışı primatlarda yapılan deneylerde kan şekeri kontrolünde iyileşmeler gözlendi. Uzun süreli ağızdan uygulamayı inceleyen hayvan deneyleri, bazı yağ düzeyleri ve diyabete bağlı sorunlarla ilgili ölçümlerde de olumlu sonuçlar verdi. Bunlar insanlarda aynı etkinin veya güvenliğin sağlanacağını henüz göstermiyor.
Webtekno’da aktarılan çalışmanın başlığındaki “ömür boyu ilaç kullanma zorunluluğunu ortadan kaldırma” sonucu bu araştırmadan çıkarılamaz. İnsanlarda klinik çalışma yapılmadan yöntemin bir tedavi olarak işe yarayıp yaramayacağı, olası yan etkileri ve uzun vadeli güvenliği bilinemez. Diyabet hastalarının mevcut ilaçlarını ya da insülinlerini bu haber nedeniyle bırakmamaları, tedavi değişikliklerini hekimleriyle görüşmeleri gerekir.
Araştırmanın aslı: https://www.nature.com/articles/s41586-026-10909-6